Stichting Olaertsduyn

Streekarchief Voorne Putten

Historie van het landgoed op Voorne

Middeleeuwen

Tot aan de Middeleeuwen is de ontstaansgeschiedenis van Voorne grotendeels beïnvloed door de dynamiek van wind en water. Sinds de Middeleeuwen begon ook de mens daarin een rol te spelen. Aan het eind van de 19de eeuw had Voornes Duin door regelmatige doorbraken, overbeweiding en houtroof nog de aanblik van een stuivende zandwoestijn. Daarom vaardigde de Brielse Dijkkring in 1910 een verbod uit op beweiding met vee en het kappen van hout. Om de duinen verder vast te leggen werd op omvangrijke schaal bos aangeplant. Grote invloed op Voornes Duin hebben ook de vele waterstaatkundige werken in de nabije omgeving gehad. Beginnend met de aanleg van de Nieuwe Waterweg, de afsluiting van het Brielse gat en de aanleg van de twee Maasvlaktes.

Begin van de vorige eeuw

Tot het begin van de vorige eeuw was heel de Kop van Voorne eigendom van de familie van Hoey Smith. Vanaf 1927 is een groot aantal terreinen overgedragen aan onder andere de Vereniging Natuurmonumenten, Stichting Het Zuid-Hollands Landschap, gemeente Westvoorne en ook aan particulieren. Op alle overgedragen terreinen rusten wel tot in de eeuwigheid servituten en erfdienstbaarheden. Het betreft hierbij alle bos- en duin-terreinen vallend binnen en grenzend aan het Natura 2000-gebied Voornes Duin, dat wil zeggen, de gehele natuur van de Kop van Voorne.

Servituten

De servituten leggen last en verplichting op het behoud van de natuurlijke en landschappelijke waarden van alle terreinen, percelen en oppervlakten. De belangrijkste verplichtingen zijn:

*1. dat tot in de eeuwigheid de terreinen ongeschonden en ongerept als natuurmonument in stand gehouden dienen te blijven.

*2. dat op geen enkele wijze of in geen enkele vorm, hetzij direct hetzij indirect, huizen en/of bouwsels of wegenaanleg en/of cultivering of exploitatie van de (overgedragen) terreinen dan wel versnippering of enig deel daarvan bevorderen, daartoe medewerking te verlenen dan wel de mogelijkheid te openen.

Het destijds nog prive Landgoed Olaertsduyn werd in 1953 voor het eerst in dienst gesteld van de gemeenschap. Het fungeerde toen als hospitaal voor slachtoffers van de watersnoodramp die niet alleen Zeeland maar ook grote delen van Voorne trof.

De staf van het noodziekenhuis Olaertsduyn 1953

1956

In 1956 is Olaertsduyn door de familie van Hoey Smith verkocht aan een maatschappij onder de nadrukkelijke, notarieel vastgelegde voorwaarde dat het landgoed voor eeuwig louter en alleen voor maatschappelijke doeleinden zou worden gebruikt en nimmer een woonbestemming zou krijgen. Dit geldt niet alleen voor het landhuis Olaertsduyn maar ook voor het daaronder vallende de Weijert en het voormalige hotel.

Volkshogeschool

Een en ander vormt een schril contrast met het voormalige gebruik van het landgoed Olaertsduyn. Voor de aankoop door de huidige eigenaar kon er vrijelijk worden gewandeld, werden er binnen en buiten cursussen en exposities gehouden en bood de volkshogeschool er talloze verheffende opleidingen. Geheel in de lijn van de oorspronkelijk vastgelegde bestemming. Dat dit alles nu door de huidige eigenaar te niet wordt gedaan, gaat ons als stichting OMO aan het hart en we willen er alles aan doen om dit terug te draaien.